Overgang naar de kwartiermarkt

In oktober 2025 is de energiemarkt voor de EPEX Day Ahead prijzen overgegaan van uurprijzen naar kwartierprijzen. De EPEX Day Ahead prijzen zijn de prijzen die we gebruiken voor de berekeningen van de tarieven voor onze producenten. Tot oktober werden die prijzen per uur vastgesteld, vanaf oktober kan de prijs per kwartier wisselen.

Partijen als Greenchoice voorspellen op de EPEX Day Ahead markt voor al haar klanten hoeveel de volgende dag verbruikt of geproduceerd gaat worden. Door deze wijziging sluit de EPEX Day Ahead markt beter aan op andere markten zoals de Intraday markt die ook allemaal werken met kwartierprijzen. De wijziging is doorgevoerd in alle Europese lidstaten.

Beter inspelen op productiepieken

Door te gaan werken met kwartierprijzen ontstaat er een betere afstemming tussen vraag en aanbod. De voorspelbaarheid van de productie is de laatste jaren steeds minder geworden omdat we in Nederland steeds meer elektriciteit opwekken met wind en zon. Op een zomerse dag produceert een zonnepark om 7 uur ‘s ochtends een stuk minder dan om kwart voor 8. Tot voor kort werd de elektriciteit uit het zonnepark verkocht op de energiemarkt alsof er het hele uur op elke minuut even veel geproduceerd zou worden.

Door de wijziging naar de kwartiermarkt kunnen we in blokjes van een kwartier elektriciteit inkopen en verkopen. Tijdens het blokje van 7.00-7:15 zouden we dan minder elektriciteit inbieden dan in het blokje van 7:15-7:30 enzovoort. Zo bootst de elektriciteitsmarkt in theorie de werkelijkheid beter na.

Livegang: hoe ging het?

De overgang naar de kwartiermarkt is twee keer uitgesteld, maar op 30 september was het zo ver: alle lichten stonden op groen en voor het eerst kon er worden ingeboden op de EPEX Day Ahead met kwartierprijzen. Met veel spanning keken onze traders naar hun schermen om te zien wat er zou gebeuren. Gekke prijspieken, crashende softwaresystemen of ging alles gewoon goed?

Gelukkig bleek het laatste. We merken tot nu toe vrij weinig van de verandering. Binnen de uren zien we wel wat verschillen maar de prijsvolatiliteit lijkt beperkt. De positieve gevolgen op de onbalansmarkt blijven daarmee helaas ook uit. Het is natuurlijk nog te vroeg om iets te zeggen, maar voorlopig lijkt de situatie dus weinig veranderd.

EPEX-spotprijzen of SDE-tracker

De meeste van onze producenten hebben een contract waarbij ze worden vergoed via de SDE-tracker of EPEX uur gewogen prijzen. Voor beide gevallen geldt dat we het contract volgen.

Voor de EPEX uur gewogen contracten kijken we per uur naar de prijs (het gemiddelde van de kwartierprijzen) en de productie en daar wordt maandelijks een gewogen gemiddelde van gemaakt wat wordt gefactureerd.

Bij een SDE-tracker volgen wij de systematiek zoals bepaald door het PBL. Het grootste verschil zit daar in de uren met negatieve prijzen. Voor de SDE beschikkingen die zijn uitgegeven tussen 2016 en 2022 worden de periodes met 6 uur aaneengesloten negatieve prijzen uitgesloten van subsidie. Zo'n periode kan nu bijvoorbeeld om 11.45 uur beginnen in plaats van op het hele uur, maar de prijzen moeten wel 6 uur aaneengesloten lager dan 0 zijn. Voor de SDE beschikkingen vanaf 2023 wordt alle productie in ieder kwartier met een prijs lager dan 0 uitgesloten.