Overgang naar de kwartiermarkt

Afgelopen oktober zijn we op de EPEX Day Ahead markt van uurprijzen overgegaan op kwartierprijzen. Voor degene die wat minder vaak alle electriciteitsprijssystematieken bestudeert: waar je gewend was dat elk uur de prijzen konden veranderen, kan dat nu ieder kwartier.

De EPEX Day Ahead markt is de markt waarop elke dag partijen, zoals Greenchoice, voor al haar klanten voorspellen hoeveel ze de volgende dag gaan verbruiken dan wel produceren. Op andere markten, zoals de Intraday markt, was handelen per kwartier al langer mogelijk. Deze Europa-brede maatregel zorgt dat de Day Ahead markt beter aansluit bij andere internationale markten.

Beter inspelen op productiepieken

Het doel van de kortere tijdsblokken is een betere afstemming tussen vraag en aanbod. Dit is de afgelopen jaren namelijk steeds lastiger geworden door de onvoorspelbaarheid van zonne- en windstroom.

Je kan je voorstellen dat om 7 uur 's ochtends een zonnepark een stuk minder produceert dan een uur later om 8. Tot voor kort moesten we de stroom uit het zonnepark verkopen op de stroommarkt alsof het park het hele uur lang elke minuut even veel zou produceren. Dit hoeft nu niet meer, we kunnen nu in blokjes van een kwartier stroom inkopen en verkopen. We zouden dan tijdens het blokje van 7:00-7:15 minder stroom inbieden dan tijdens het blokje van 7:15-7:30, enzovoort enzoverder. Zo bootst de elektriciteitsmarkt in theorie de werkelijkheid beter na.

Livegang: hoe ging het?

Het hele traject had veel voeten in de aarde en tot tweemaal toe is de livegang van Day Ahead kwartiermarkt uitgesteld. 30 september 2025 was het echter eindelijk zo ver. Alle lichten stonden op groen en voor het eerst konden we inbieden op de EPEX Day Ahead met kwartierprijzen. Vol verwachting klopten de harten van onze traders: wat zou er gaan gebeuren? Gekke prijspieken, crashende softwaresystemen of ging alles van een leien dakje?

Gelukkig bleek het laatste. Er is namelijk tot nu toe vrij weinig te merken van de verandering. Binnen de uren zien we wel wat verschillen maar de prijsvolatiliteit lijkt beperkt.

De positieve gevolgen op de onbalansmarkt blijven daarmee helaas ook uit. Op dit moment is het zelfs duurder om per kwartier in te bieden, dan om nog per uur in te bieden en de mismatch te betalen op de onbalansmarkt. Dit komt omdat sommige leveranciers, en vooral grote energiecentrales, nog steeds al hun stroom per uur verhandelen. Het is natuurlijk nog te vroeg om iets te zeggen, maar voorlopig lijkt de situatie dus weinig veranderd.

EPEX-spotprijzen of SDE-tracker

De meeste van onze producenten hebben een contract waarbij ze worden vergoed via de SDE-tracker of EPEX-spotprijzen. Voor de EPEX-spotcontracten houden we voorlopig de berekening per uur aan; dat wil zeggen de uurprijs maal de geproduceerde volumes in dat uur. Zoals hierboven beschreven is dat voorlopig goedkoper dan het inbieden per kwartier, omdat de prijsverschillen per kwartier groter zijn op de EPEX-markt dan op de onbalansmarkt.

SDE-tracker contracten volgen de systematiek zoals bepaald door het PbL. Omdat het PbL voorlopig uurprijzen in hun berekeningen hanteert, gelden die dus ook voor deze contracten. Onze manier van facturatie blijft dus vooralsnog hetzelfde. Desondanks houden we deze en alle andere marktwijzigingen dagelijks in de gaten en zullen we je bij grote wijzigingen weer op de hoogte stellen.