De Energiewet en wat er verandert vanaf 2026
Eindelijk is hij daar: de Energiewet vervangt op 1 januari 2026 de Elektriciteitswet en de Gaswet. De eerdere wetgeving was al ruim 25 jaar oud. Sinds 2000 is er natuurlijk van alles veranderd. Zonnepanelen zijn niet meer weg te denken, steeds meer woningen en bedrijven gebruiken alleen nog maar stroom, en elektrische auto's rijden door het hele land. Met nieuwe wetgeving zijn we klaar voor het energiesysteem van morgen.
Waarom een nieuwe Energiewet?
Met de nieuwe Energiewet wil de overheid de volgende drie dingen bereiken:
Regels verduidelijken en moderner maken
Gebruikers van energie beter beschermen
Energiedata begrijpelijker en beter beschikbaar maken
De volgende punten staan in de wet opgeschreven:
1. Contracten zo duidelijk mogelijk
Als je een nieuw contract wilt afsluiten met je energieleverancier, wil je duidelijkheid over waar je voor gaat tekenen. Voordat je iets bevestigt, krijg je daarom een kort overzicht met de looptijd van je contract, de tarieven die je met je leverancier afspreekt per kWh stroom en m³ gas en wat de opzegmogelijkheden zijn.
2. Opzegboetes zijn altijd duidelijk
Eerst was de wet onduidelijk over hoe opzegboetes precies werkten. Nu staat er in de wet dat je alleen een opzegboete mag krijgen als dat expliciet in je contractvoorwaarden staat.
Op Mijn Greenchoice kan je altijd controleren of je een opzegboete moet betalen als je opzegt. Ook staat er hoe hoog je opzegboete zou zijn als je voor de einddatum je contract opzegt of overstapt naar een andere leverancier.
Direct naar
3. Strengere regels op kortingen en bonussen
De tijd van gratis tablets, televisies of kortingsvouchers bij het afsluiten van een energiecontract is voorbij. Een energieleverancier mag vanaf januari 2026 alleen nog maar een geldbedrag aanbieden als korting of bonus op je contract.
4. Dynamische energiecontracten zijn verplicht
Iedere energieleverancier met meer dan 200.000 klanten moet nu ook een dynamisch energiecontract aanbieden. Bij een dynamisch energiecontract wisselt je gasprijs per dag en je stroomprijs per uur of per kwartier. De prijzen van je stroom of gas liggen aan de marktprijs.
Een dynamisch contract kan voordelig zijn. Je kan bijvoorbeeld je auto opladen wanneer stroom het goedkoopst is.
Bij Greenchoice kan je al een dynamisch contract afsluiten voor je energie. Wil je dynamische stroomprijzen, maar kies je liever voor vaste prijzen voor gas? Dat kan ook!
5. Modelcontracten met een vaste looptijd zijn verplicht
Naast een modelcontract zonder vaste looptijd (een variabel contract), bieden energieleveranciers vanaf 1 januari 2026 ook modelcontracten aan met vaste tarieven van 1 jaar of langer. Zo kan je altijd kiezen voor meer zekerheid.
6. Negatieve terugleververgoedingen zijn verboden
Heb je zonnepanelen? Dan krijg je daar een vergoeding per kWh voor van je energieleverancier. In de Energiewet staat dat die terugleververgoeding in 2026 nooit minder mag zijn dan €0 per kWh.
In 2027 verandert dit weer iets, omdat de salderingsregeling afgeschaft wordt. Dan mag op een nieuw of dynamisch contract de terugleververgoeding nooit minder zijn dan 50% van het afgesproken kale levertarief.
Let wel op dat dit los staat van eventuele terugleverkosten die een leverancier met je afspreekt in een contract. Er staat niet in de wet dat terugleverkosten altijd lager moeten zijn dan de terugleververgoeding. Het kan dus gebeuren, bijvoorbeeld bij een dynamisch contract, dat je meer betaalt aan terugleverkosten dan je terugkrijgt via je terugleververgoeding.
7. Verbruik is inzichtelijk
Een belangrijk deel van de Energiewet gaat over energiedata: alle gegevens die verzameld, bewaard, geanalyseerd en gedeeld worden binnen het energiesysteem. Vanaf 2026 heeft de overheid een onafhankelijke autoriteit aangewezen die er voor zorgt dat al die data veilig en duidelijk gedeeld kan worden.
Het grootste voordeel hiervan is dat iedereen hun stroom- en gasverbruik beter bij kan houden. Niet alleen systeembeheerders hebben toegang tot de informatie van je slimme meter, jij kan ook al je informatie op een overzichtelijke manier inzien zonder om het kwartier zelf langs je meter te hoeven lopen. Iedereen die jij toegang geeft tot jouw energiedata, werkt vanaf 2026 met dezelfde informatie die jij ook kan inzien.
Alle stroommeters met een draaischijf worden daarom ook in 2026 vervangen door digitale of slimme meters. Deze meters kunnen meten hoeveel stroom je met zonnepanelen teruglevert aan het stroomsysteem. Een analoge meter (met een draaischijf) kan dat niet, die draait terug als je stroom teruglevert. Door bij te houden wat je gebruikt en wat je teruglevert, betaal je precies voor wat je gebruikt.
Heb je nog een analoge stroommeter met draaischijfjes? Die wordt in de loop van 2026 vervangen door een digitale of een slimme meter. Je systeembeheerder neemt hiervoor contact met je op.
8. Energievergelijkingssites
Je kan vanaf 2026 controleren of een energievergelijkingssite voldoet aan strenge eisen voor transparantie en onafhankelijkheid. Een site die aan die eisen voldoet kan namelijk een certificaat hiervoor krijgen. Zo kan jij makkelijker een eerlijke keuze maken voor je nieuwe energiecontract.
9. Je bent beschermd bij faillissement
Als je energieleverancier failliet gaat, dan kom je automatisch terecht bij een andere leverancier, onder dezelfde voorwaarden die je had afgesproken. Voor 2026 was dit al een onderlinge afspraak, maar nu staat het duidelijk in de wet. Zo kom jij niet voor verrassingen te staan als er iets gebeurt bij je leverancier.
Energie delen?
Invoeders (dus personen of bedrijven die energie leveren aan het systeem) kunnen vanaf 2027 hun overtollige stroom zelf virtueel verkopen of weggeven aan anderen. Zo kan je, ook als je geen zonnepanelen hebt, zelf kiezen waar je stroom vandaan komt. In 2026 werken we uit hoe dit er voor jou als gebruiker of invoeder van stroom uit gaat zien. Vanaf 2027 gaan we van start.
Om ervoor te zorgen dat je zonder je contract op te hoeven zeggen toch in de toekomst energie kan delen, passen we wel de contractvoorwaarden aan. Zo hebben we alvast de basis klaarstaan voor de toekomst.
Micro-ondernemingen of kleine ondernemingen?
Heb je een bedrijf? Dan kunnen je rechten veranderen. Wat die veranderingen precies zijn, hangt af van de hoeveelheid werknemers die je hebt en de hoeveelheid omzet die je in een jaar draait.
- Micro-onderneming: je bedrijf heeft minder dan 10 werknemers en draait jaarlijks minder dan 2 miljoen euro omzet.
- Kleine onderneming: je bedrijf heeft minder dan 50 werknemers en draait jaarlijks maximaal 10 miljoen euro omzet.
Meer lezen over de veranderingen voor jou? Klik op de onderstaande button voor meer informatie.
Woorden en termen die veranderen
Naast alle regels op deze pagina, veranderen ook sommige woorden voor het stroom- en gassysteem. Daardoor kunnen vanaf 2026 contracten en afrekeningen er wat anders uitzien dan je gewend bent.
| Oude term | Term vanaf 2026 |
|---|---|
| Netwerk (stroomnet, gasnet, netbeheerder, netbeheerkosten) | Systeem (stroomsysteem, gassysteem, systeembeheerder, systeembeheerkosten) |
| Grootverbruikaansluiting | Grote aansluiting |
| Kleinverbruikaansluiting | Kleine aansluiting |
| Iedereen die stroom of gas levert aan het energiesysteem | Invoeder |
