De Amazone: het belang van het grootste regenwoud ter wereld
De Amazone is het grootste tropische regenwoud ter wereld en biedt leefruimte aan miljoenen mensen, dieren en planten. Ook wordt er veel koolstof opgeslagen en speelt het gebied een belangrijke rol in de waterkringloop. Het gebied strekt zich uit over een groot deel van Zuid-Amerika en wordt doorkruist door duizenden kilometers aan rivieren.
Maar hoe indrukwekkend en bijzonder dit gebied ook is: het krimpt al jaren door landbouw, mijnbouw, droogte en brand. We leggen je uit wat er in het gebied gebeurt, waarom bescherming van het regenwoud belangrijk is en welke projecten Greenchoice via Natuur voor Morgen ondersteunt.
Wat is de Amazone precies?
Met de Amazone bedoelen we verschillende dingen. De Amazone is een enorme rivier in Zuid-Amerika, maar de naam wordt ook gebruikt voor het regenwoud en het veel grotere gebied rond de rivier. Het Amazoneregenwoud is het grootste tropische regenwoud ter wereld. Het bestaat uit een enorm netwerk van bomen, planten, rivieren en kleinere waterstromen. Samen vormen ze het leefgebied van ontzettend veel verschillende planten- en diersoorten. Ook wonen er veel lokale gemeenschappen.
Waar ligt de Amazone?
De Amazone ligt in het noorden van Zuid-Amerika. Het gebied strekt zich uit over Brazilië, Peru, Colombia, Venezuela, Ecuador, Bolivia, Guyana, Suriname en Frans-Guyana. Veruit het grootste deel ligt in Brazilië. Dwars door het gebied stroomt de ruim 6.400 kilometer lange Amazonerivier. Samen met duizenden zijrivieren voert die water af uit een enorm gebied: het Amazonebekken. Dat stroomgebied is zelfs nog groter dan het Amazoneregenwoud zelf.
Hoe groot is de Amazone?
Het Amazoneregenwoud beslaat ongeveer 5,5 miljoen vierkante kilometer. Ter vergelijking: dat is ruim 130 keer zo groot als Nederland. Die enorme oppervlakte helpt verklaren waarom de Amazone zo rijk is aan natuur. In het regenwoud leven veel verschillende soorten planten en dieren. Een deel daarvan is nog niet eens wetenschappelijk beschreven.
Waarom is de Amazone zo belangrijk?
In de Amazone wordt veel koolstof opgeslagen. Ook leven er veel verschillende soorten planten en dieren en heeft het gebied invloed op hoeveel regen er valt en waar dat gebeurt. Daarnaast wonen er veel mensen die voor hun voedsel en inkomen afhankelijk zijn van het bos.
Een thuis voor miljoenen planten en dieren
Van jaguars en apen tot vogels, insecten en ontelbaar veel planten: nergens ter wereld vind je zoveel verschillende soorten dieren en planten samen.
Al die soorten zijn met elkaar verbonden. Planten bieden voedsel en beschutting aan dieren, terwijl dieren bijvoorbeeld zaden verspreiden en bloemen bestuiven. Als bos verdwijnt, verdwijnen dus niet alleen de bomen, maar ook leefgebieden voor veel andere soorten.
Een enorme opslag van koolstof
Bomen nemen tijdens hun groei CO₂ op uit de lucht en slaan de koolstof daaruit op in hun stammen, takken, wortels en de bodem. Omdat het Amazoneregenwoud zo groot is, ligt er een enorme hoeveelheid koolstof opgeslagen.
Dat maakt het beschermen van bestaand regenwoud belangrijk voor het klimaat. Als bomen worden gekapt of verbrand, kan een deel van die opgeslagen koolstof weer als CO₂ in de lucht terechtkomen, wat bijdraagt aan de verdere opwarming van de aarde.
Water dat blijft rondgaan
Bomen in de Amazone nemen via hun wortels water op uit de bodem en geven een deel daarvan via hun bladeren weer af aan de lucht. De wind neemt die waterdamp mee over grote afstanden, waarna het water weer als regen naar beneden komt.
De Amazone heeft daardoor invloed op regen en de beschikbaarheid van water tot duizenden kilometers buiten het regenwoud, in grote delen van Zuid-Amerika. Minder bos betekent dus ook dat deze natuurlijke kringloop verandert.
Een thuis voor lokale gemeenschappen
In de Amazone wonen veel lokale gemeenschappen die al generaties lang met en van het regenwoud leven. Het bos voorziet hen onder andere van voedsel, water, planten die voor medicijnen worden gebruikt en inkomen. Veel inheemse gemeenschappen beheren en beschermen gebieden in het regenwoud.
Waar wordt de Amazone door bedreigd?
Het Amazoneregenwoud staat al lange tijd onder druk. Bomen worden gekapt om plaats te maken voor landbouw en veeteelt. Ook illegale houtkap en mijnbouw zorgen voor schade aan het bos. Daarnaast heeft klimaatverandering gevolgen voor de Amazone. Langere periodes van droogte maken delen van het regenwoud kwetsbaarder voor brand.
Als bos verdwijnt, verliezen dieren hun leefgebied en lokale gemeenschappen een deel van hun leefomgeving en inkomsten. Ook kan koolstof die jarenlang in bomen en bodems lag opgeslagen weer vrijkomen. Het beschermen van bestaand regenwoud helpt om deze leefgebieden en de opgeslagen koolstof te behouden.
Hoe Greenchoice projecten steunt die de Amazone beschermen
Via Natuur voor Morgen ondersteunen we verschillende projecten in het Amazonegebied. Lokale en inheemse gemeenschappen spelen bij deze projecten een belangrijke rol. In Brazilië ondersteunen we twee projecten.
120.000 hectare regenwoud beschermen
Sinds 2004 werken we samen met Forest for Ever en de Braziliaanse stichting Opção Verde aan de bescherming van regenwoud in de staat Amazonas. Opção Verde koopt kwetsbare stukken bos aan en beschermt ze tegen ontbossing. Daarbij richten ze zich onder andere op gebieden langs rivieren, waar ontbossing vaak begint.
Via dit project wordt inmiddels bijna 120.000 hectare Amazoneregenwoud beschermd. Ook werkt Opção Verde met lokale gemeenschappen aan manieren om inkomen te verdienen terwijl het bos blijft staan. Bijvoorbeeld door paranoten te verzamelen.
De beschermers van het regenwoud versterken
Sinds 2024 ondersteunen we ook Treesistance in de Lagere Tapajós-regio, een gebied binnen de Amazone. Zij werken daar samen met inheemse gemeenschappen aan de bescherming van hun leefgebied en het regenwoud.
Met het TreeGreen Fund krijgen dorpen betrouwbare stroom uit zonnepanelen en accu’s. Die energie wordt gebruikt voor onderwijs, waterzuivering, koeling en communicatie, maar ook direct bij de bescherming van het bos. Lokale bosbeschermers gebruiken camera’s, GPS-apparatuur en communicatiemiddelen om illegale houtkap vast te leggen en te melden. Bewoners leren bovendien om de energiesystemen zelf te installeren, onderhouden en repareren.
Hoe jij als klant bijdraagt aan de bescherming van belangrijke natuur
Iedere klant van Greenchoice draagt automatisch bij aan Natuur voor Morgen. Via Natuur voor Morgen ondersteunen we onder andere projecten in het Amazoneregenwoud. Met Natuur voor Morgen richten we ons op biodiversiteit, CO₂-vastlegging, klimaatadaptatie en lokale gemeenschappen.
Via de projecten van Natuur voor Morgen hebben we inmiddels meer dan 4 miljoen bomen geplant en dragen we bij aan de bescherming van 330.000 hectare natuur. Alleen al in de Braziliaanse Amazone dragen we samen met onze partners bij aan de bescherming van bijna 120.000 hectare regenwoud.
Wil je extra bijdragen aan Natuur voor Morgen? Dat kan ook als je geen klant bent. Wij verdubbelen je bijdrage.
Wat je dagelijks kunt doen om de Amazone te beschermen
De Amazone ligt duizenden kilometers van Nederland, maar ook keuzes die je hier maakt, kunnen invloed hebben op de Amazone. Je kunt bijvoorbeeld:
- Minder vlees eten. Veeteelt is een belangrijke oorzaak van ontbossing in de Amazone: veel regenwoud is gekapt om plaats te maken voor weidegrond en grond om veevoer te verbouwen.
- Letten op waar hout en houten producten vandaan komen en of het hout verantwoord is geproduceerd.
- Organisaties en projecten steunen die samen met lokale en inheemse gemeenschappen regenwoud beschermen.
Als klant van Greenchoice draag je via Natuur voor Morgen automatisch bij aan natuurprojecten, waaronder projecten in de Amazone.
Van Greenchoice krijg je aanstekelijke energie
*Kies voor 100% Nederlandse groene stroom uit zon en wind en Aardgas