Sequoia: een belangrijke stap naar een flexibel energiesysteem 

De energietransitie draait steeds meer om flexibiliteit. Niet alleen hoeveel stroom we opwekken uit hernieuwbare bronnen telt, maar ook hoe we die stroom op het juiste moment beschikbaar maken. Grootschalige batterijopslag is daarbij uitgegroeid van veelbelovende innovatie tot een onmisbare schakel in de energietransitie. Daarom breiden we de komende jaren onze batterijcapaciteit verder uit.

Van pionieren naar opschalen

In 2019 namen we bij windpark Hartelkanaal onze eerste megabatterij in gebruik. Daarmee zetten we een belangrijke stap in het actief sturen van hernieuwbare stroom. In plaats van het windpark terug te regelen bij een overschot aan productie, konden we overtollige elektriciteit opslaan om die later weer te leveren.

"Dat wij zo'n grote batterij direct bij een windpark plaatsten, dus op één aansluiting op het hoofdsysteem, was uniek in Nederland," vertelt Roel Hopmans, manager van ons Renewable Origination team. "Het was echt pionieren in een markt die nog nauwelijks bestond, met onzekerheden rond techniek, financiering en vergunningen. Dat het project slaagde, gaf vertrouwen en vormde de basis voor de verdere opschaling die daarna volgde."

Sindsdien is onze eigen opslagcapaciteit bijna vertienvoudigd naar 82 MW, wat ongeveer gelijk staat aan de capaciteit van zo'n zes miljoen smartphones. En we willen verder. Want naarmate er meer elektriciteit uit zon en wind wordt opgewekt, wordt flexibiliteit belangrijker om vraag en aanbod op verschillende momenten beter op elkaar te laten aansluiten.

Waarom batterijen steeds belangrijker worden

Hoe meer elektriciteit we opwekken uit zon en wind, hoe uitdagender het wordt om productie en verbruik op ieder moment op elkaar af te stemmen. De productie uit hernieuwbare bronnen beweegt mee met het weer, terwijl de vraag naar elektriciteit daar niet altijd mee samenvalt.

Dat heeft gevolgen voor het energiesysteem én voor de waarde van opgewekte stroom. Als de productie of afname anders uitpakt dan verwacht, kunnen onbalanskosten ontstaan. Tegelijkertijd kan de marktwaarde van elektriciteit dalen wanneer veel productie tegelijkertijd beschikbaar komt, bijvoorbeeld midden op een zonnige dag.

Batterijen geven ons meer mogelijkheden om daarop in te spelen. Ze kunnen elektriciteit opslaan op momenten met veel productie en weer beschikbaar maken wanneer de productie uit zon en wind lager is of de vraag stijgt. Daarmee kunnen we opgewekte stroom op andere momenten inzetten en onze positie op de elektriciteitsmarkt beter sturen.

Sequoia: batterijopslag op grote schaal

Een belangrijke volgende stap is Sequoia, een batterijopslagsysteem van 200 MW/800 MWh in Oosterhout. Via een tollingovereenkomst gaat Greenchoice 100 MW/400 MWh van deze capaciteit aansturen. De naam Sequoia verwijst naar de sequoiaboom, die bekendstaat om zijn grote formaat. Een passende naam voor een batterijproject van deze omvang.

Met de ondertekening van de Sequoia-overeenkomst afgelopen zomer hebben we een belangrijke stap gezet richting de realisatie van het batterijproject. Samen met onze partners werken we hiermee aan meer flexibiliteit in het energiesysteem.

Binnen Sequoia werken verschillende gespecialiseerde partijen samen. De batterij is eigendom van Green Energy Storage (GES), inmiddels onderdeel van Vopak. Tesla levert de batterijtechnologie en Spectral verzorgt het Energy Management System waarmee de batterij wordt aangestuurd. Greenchoice is verantwoordelijk voor de commerciële optimalisatie en marktinzet van de helft van de batterijcapaciteit.

Sequoia wordt aangesloten op het hoogspanningsnet van TenneT. Via een Capaciteits- en Systeemdienstencontract met TenneT is afnamecapaciteit beschikbaar gesteld met TDTR- en VVTR-transportrechten. De batterij kan daarmee worden ingezet als bron van flexibiliteit binnen het elektriciteitssysteem.

Batterijontwikkeling weer volledig in eigen hand

Voor de snelle opschaling na Hartelkanaal hebben we Green Energy Storage (GES) opgericht en laten groeien als gespecialiseerde projectontwikkelaar. Via GES zijn de afgelopen jaren meerdere grootschalige batterijprojecten ontwikkeld bij onze eigen wind- en zonneparken en bij parken van producenten met wie we langjarige afnameovereenkomsten hebben.

De batterijmarkt ontwikkelt zich ondertussen verder. Naast opslag direct bij een opweklocatie komen er ook zeer grootschalige, zelfstandige batterijparken. Sequoia is daar een voorbeeld van.

Door de groeiende schaal en veranderende aard van deze projecten is GES inmiddels verkocht aan Vopak. Nieuwe batterijprojecten willen we voortaan volledig in eigen hand ontwikkelen, van ontwerp tot exploitatie en onderhoud. Deze aanpak passen we al jarenlang toe bij grootschalige zonneparken en trekken we nu door naar onze batterijactiviteiten.

Ons doel: minimaal 500 MW in 2030

We hebben als doel om onze aanstuurbare batterijcapaciteit uit te breiden van 82 MW nu naar minimaal 500 MW in 2030. Omdat het enkele jaren duurt voordat nieuwe eigen batterijprojecten gereed zijn, willen we een deel van die groei invullen met batterijparken die GES ontwikkelt.

Voor ons zijn batterijen meer dan een manier om in te spelen op prijsverschillen op de energiemarkt. We zien ze als onderdeel van een breder energiesysteem waarin opwek uit hernieuwbare bronnen, levering en flexibiliteit steeds nauwer samenwerken.

Batterijopslag kan daarbij helpen om elektriciteit uit zon en wind op een ander moment beschikbaar te maken en om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen.

Op langere termijn speelt batterijopslag ook een rol in ons streven naar Realtime Groene Stroom: zoveel mogelijk elektriciteit uit zon en wind beschikbaar maken op het moment waarop onze klanten die gebruiken.

"Een mooie stip op de horizon en ook hierin willen we een wegbereider zijn. Want uiteindelijk moeten we met alle producenten, leveranciers en afnemers van stroom naar een systeem dat volledig uitstootvrij is. Dat lukt niet zonder grootschalige batterijopslag."

Met projecten als Sequoia zetten we stappen om onze flexibiliteitsportfolio verder uit te breiden. Zo werken we samen met onze producenten en partners aan een energiesysteem waarin opwek uit hernieuwbare bronnen en flexibiliteit steeds beter op elkaar aansluiten.