Energiemarkt blijft kwetsbaar richting de winter
Geopolitieke spanningen, relatief lage Europese gasvoorraden en onzekerheid over het winterweer houden de energiemarkt in beweging. De Europese gasprijzen zijn in oktober opnieuw sterk gestegen. Vooral de beperkte aanvoer van vloeibaar aardgas (LNG) zorgt voor onzekerheid. Voor bedrijven betekent dit dat de prijzen voor gas en elektriciteit de komende maanden sterk kunnen blijven schommelen.
Internationale spanningen houden gasprijzen hoog
De situatie rond de Straat van Hormuz blijft een belangrijke rol spelen op de Europese gasmarkt. Via deze zeestraat verloopt een groot deel van de LNG-export uit Qatar. Door het conflict in het Midden-Oosten is de aanvoer verstoord. Ook de acties van de Houthi's in Jemen zorgen voor risico's voor de internationale scheepvaart, vooral rond de Rode Zee.
De Europese gasprijs is in oktober opnieuw flink opgelopen en bereikte het hoogste niveau sinds eind 2022. Handelaren houden rekening met het risico op nieuwe verstoringen in de aanvoer. Die onzekerheid wordt versterkt doordat Europa met relatief lage gasvoorraden de winter tegemoetgaat.
Europese gasvoorraden bieden minder zekerheid
De Europese gasopslagen worden nog altijd gevuld, maar het niveau ligt duidelijk lager dan in voorgaande jaren. Volgens de op 14 oktober gepubliceerde cijfers van Gas Infrastructure Europe waren de opslagen voor ongeveer 74 procent gevuld. Dat is minder dan vorig jaar rond deze tijd en ook lager dan het meerjarig gemiddelde.
Europa beschikt daardoor over een kleinere buffer wanneer de vraag naar gas in de winter toeneemt. Bij een koude periode of een onverwachte verstoring van de aanvoer kunnen de prijzen sneller oplopen.
"Europa gaat met een kleinere gasbuffer de winter in dan we de afgelopen jaren gewend waren. Dat hoeft niet direct tot problemen te leiden, maar het maakt de markt wel gevoeliger voor onverwachte ontwikkelingen." - John de Wolf
Ook elektriciteitsprijzen blijven schommelen
De hoge gasprijzen werken door in de elektriciteitsmarkt. Gascentrales bepalen op veel momenten de prijs van elektriciteit. Wanneer gas duurder wordt, stijgen daardoor ook de kosten van stroomproductie.
Daarnaast speelt de hoeveelheid elektriciteit die met wind en zon wordt opgewekt een belangrijke rol. Op dagen met weinig wind zijn vaker gascentrales nodig, wat de elektriciteitsprijs kan opdrijven. Bij veel wind en zon kan de prijs juist flink dalen.
Zo ontstaan grote prijsverschillen, soms zelfs binnen één dag. Vooral voor bedrijven met dynamische energiecontracten of inkoopafspraken die meebewegen met de markt, kan het moment waarop zij stroom afnemen veel verschil maken. Bij vaste prijsafspraken zijn deze schommelingen niet altijd direct merkbaar.
Drie ontwikkelingen om in de gaten te houden
Hoe de energieprijzen zich richting de winter ontwikkelen, hangt vooral af van drie factoren: de situatie in het Midden-Oosten, de Europese gasvoorraden en het weer.
Als de scheepvaart door de Straat van Hormuz weer ongehinderd kan plaatsvinden, kan dat de druk op de LNG-markt verminderen. Toch betekent dit niet dat de aanvoer direct op het oude niveau terugkeert. Een deel van de productiecapaciteit in Qatar is beschadigd en blijft voorlopig beperkt beschikbaar.
Daarnaast is het de vraag hoe ver de gasopslagen nog gevuld raken. Vooral Duitsland, met de grootste gasbergingen van Europa, geeft reden tot zorg. Ondanks maatregelen van de Duitse overheid om het vullen te versnellen, lukt het niet om de opslagen op een voldoende hoog niveau te krijgen. Dat maakt de Europese markt extra kwetsbaar als de winter koud wordt of de aanvoer opnieuw hapert.
Ook het weer kan grote invloed hebben. Een koude winter met weinig wind zorgt voor meer vraag naar gas voor verwarming, terwijl tegelijkertijd meer gascentrales nodig zijn om elektriciteit op te wekken. Een zachte winter met veel wind kan de druk op de energiemarkt juist verminderen.
Van Greenchoice krijg je aanstekelijke energie
*Kies voor 100% Nederlandse groene stroom uit zon en wind en Aardgas